Politypia
Z Wikipedii
Politypia jest szczególnym rodzajem polimorfizmu. Polega na tym, że identyczne warstwy sieci krystalicznej tego samego minerału układają się na sobie w różnoraki sposób. Skutkiem tego są osobne minerały o różnym typie strukturalnym. Pociąga to za sobą także zmianę okresu identyczności sieci krystalicznej w kierunku prostopadłym do płaszczyzny warstwy, czyli zgodnie z osią krystalograficzną Z. Okres identyczności (period identyczności) jest wielokrotnością grubości pojedynczej warstwy.
Modyfikacje politypowe czyli politypy lub warianty struktur, mogą się różnić wizualnie pod względem morfologicznym i strukturalnym, jednak ich własności fizyczne są do siebie bardzo zbliżone i/lub identyczne. Politypy często powstają w tym samym środowisku krystalizacji, wskutek czego mogą się wzajemnie przerastać. Np. w graficie atomy węgla są kowalencyjnie powiązane w pierścienie sześcioboczne przyjmuje się dwie możliwości przestrzennego usytuowania warstw zbudowanych z atomów pierwiastka C. Sekwencja ABAB... jest charakterystyczna dla heksagonalnej struktury grafitu-2H, natomiast ABCABC... dla grafitu-3R (trygonalny). Grafit-2H jest stabilny w dużym przedziale ciśnień i temperatur. Faza 3R nie występuje w przyrodzie , lecz towarzyszy fazie 2H w ilości do 35%, znika powyżej 2000°C.
Spis treści |
[edytuj] Stosowane oznaczenia
W oznaczeniu wariantu politypowego np. grafitu-3R cyfra informuje, co ile warstw powtarza się ich następstwo (w tym przypadku co 3), litera natomiast oznacza układ krystalograficzny (R - rhombohedral - trygonalny). Jest to pierwsza litera angielskiej nazwy układu. Mała litera d wskazuje na niezorientowane, bezładne (disordered) ułożenie warstw - występuje też polityp grafitu 1Hd.
W 1976 roku Międzynarodowa Asocjacja Mineralogiczna IMA zmodyfikowała oznaczenie polimorfów sposobem Garda. Ich symbole wyprowadza się od początkowych liter nazw układów krystalograficznych:
| Symbol | nazwa angielska | nazwa polska |
|---|---|---|
| TC lub A | triclinic, anorthic | trójskośny |
| M | monoclinic | jednoskośny |
| OR lub O | orthorombic | rombowy |
| TT lub T | tetragonal | tetragonalny |
| R | rhombohedral | trygonalny |
| PH | pseudohexagonal | peudoheksagonalny |
| H | hexagonal | heksagonalny |
| C | cubic | regularny |
Ustalono też sposób wskazywania kierunku zróżnicowania uporządkowania struktury przy czym osie X, Y, Z określa sie jako a, b, c, np:
| molibdenit-2H | molibdenit-Haa2c |
| molibdenit-3R | molibdenit-Raa3c |
| enstatyt-M | enstatyt-Mabc |
| enstatyt-20R | enstatyt-OR2abc |
[edytuj] Przykłady minerałów
Politypia jest najczęstszym zjawiskiem wśród krzemianów warstwowych - miki, chloryty, serpentyny. i in. Zjawisko to znane jest również wśród innych minerałów np. wurcyt i grafit.
- grafit - 1Hd, 2H, 3R
- wurcyt - 2H, 4H, 6H, 8H, 10H, 3R, 15R
- kaolinit - T, 2M1, 2M2
- muskowit - 2M1, 1M, 3T
- biotyt - 1M, 3T
- glaukonit - 1M, 2M2, 3T
- chloryty - 1M
- molibdenit - 2H, 3R
[edytuj] Zobacz też
[edytuj] Literatura uzupełniająca
- Bolewski A., Kubisz J., Żabiński W.: Mineralogia ogólna, Wydawnictwa Geologiczne, wydanie II, Warszawa 1981, ISBN 83-220-0096-0
- Bolewski A.: Mineralogia szczegółowa, Wydawnictwa geologiczne, wydanie III, Warszawa 1982, ISBN 83-220-00151-7
| ONZ: Izrael najpierw ewakuował Palestyńczyków, a potem ich ostrzelał |
|
Przynajmniej 30 Palestyńczyków zginęło w Strefie Gazy w ostrzale domu, do którego zostali wcześniej ewakuowani przez izraelskich żołnierzy - wynika z raportu ONZ.
|
| "Nie myślałem, że minister się tak prostytuuje" |
|
Posłanka PiS Grażyna Gęsicka, wzywając rząd do odpowiedzialności za niewykorzystanie funduszy unijnych manipuluje opinią publiczną - ocenił w TVN24 poseł PO Janusz Palikot.
|
| Wypadek na drodze Wrocław-Legnica |
|
Jedna osoba została ranna w wyniku wypadku, do którego doszło w piątek wieczorem niedaleko miejscowości Mazurowice (Dolnośląskie). Droga krajowa nr 94 Wrocław - Legnica została całkowicie zablokowana.
|
| Omar Faris: Niech Izrael opuści nasze ziemie |
|
- Niech Izrael opuści nasze ziemie, a gwarantujemy, że ani jedna rakieta nie spadnie na ich ziemie - mówił przewodniczący Palestyńskiej Koalicji na rzecz Prawa do Powrotu Omar Faris, gość CZATerii w INTERIA.PL.
|
| Juszczenko: Konflikt gazowy był zaplanowany |
|
Ukraina pozwoli rosyjskim obserwatorom na wjazd na jej terytorium w celu nadzorowania tranzytu rosyjskiego gazu do Europy - poinformował prezydent Ukrainy Wiktor Juszczenko po spotkaniu z czeskim premierem Mirkiem Topolankiem w Kijowie.
|