Plateozaur
Z Wikipedii
| Plateozaur | |
 |
|
| Systematyka | |
| Domena | eukarioty |
| Królestwo | zwierzęta |
| Typ | strunowce |
| Podtyp | kręgowce |
| Gromada | zauropsydy |
| Podgromada | diapsydy |
| Infragromada | archozauromorfy |
| Nadrząd | dinozaury |
| Rząd | dinozaury gadziomiedniczne |
| Podrząd | zauropodomorfy |
| Infrarząd | prozauropody |
| Nadrodzina | Plateosauria |
| Rodzina | plateozaury |
| Rodzaj | plateozaur |
| Nazwa systematyczna | |
| Plateosaurus | |
| von Meyer, 1837 | |
 Systematyka w Wikispecies |
|
 Galeria zdjęć w Wikimedia Commons |
|
Plateozaur (Plateosaurus) – późnotriasowy dinozaur należący do prozauropodów z rodziny plateozaurów (Plateosauridae).
Nazwa rodzajowa Plateosaurus oznacza „płaski jaszczur”.
Spis treści |
[edytuj] Opis
Plateozaur był prawdopodobnie największym dinozaurem swoich czasów. Pomimo jednak dużych rozmiarów, był jak wszyscy roślinożercy, łagodnym zwierzęciem. Plateozaur miał potężne nogi, na których oparty był masywny tułów. Tylne kończyny podobnie jak u innych prozauropodów były dłuższe niż przednie. Przednie kończyny plateozaura były mocne i zakończone wielkimi pazurami, umieszczonymi na kciukach. Zarówno tylne jak i przednie kończyny plateozaura były pięciopalczaste. Długi, wysoki i bocznie spłaszczony ogon plateozaura stanowił przeciwwagę dla długiej szyi. Plateozaur miał wąską czaszkę, w której znajdowało się kilka par otworów. Dwie z nich stanowiły nozdrza i oczodoły. Oczy plateozaura były chronione kostnym pierścieniem. Z jego szczęk wyrastały liściokształtne zęby. Wzdłuż żuchwy plateozaura, poniżej rzędu zębów, znajdowały się niewielkie kości brzegowe, do których przyczepione były silne mięśnie poruszające żuchwę. Kości te podtrzymywały również woreczki policzkowe służące do przechowywania zerwanych już liści. Żuchwa miała dość duży wyrostek dziobiasty i nisko położony staw szczękowy, co świadczy o dość dużej sile zgryzu.
[edytuj] Wielkość
Plateozaur osiągał od około 6 do około 10 m długości. Ważył około 4 t[1].
[edytuj] Występowanie
Plateozaur wystepował w okresie późnego triasu, około 220-216 milionów lat temu, na obszarze dzisiejszej Europy. Skamieniałości plateozaura znaleziono w Niemczech, Francji, Szwajcarii i na Grenlandii.
[edytuj] Paleobiologia
Plateozaur poruszał się zwykle na czterech kończynach. Czasami mógł jednak stawać i na tylne aby sięgać po pokarm do wyższych partii drzew i paproci, pomagając sobie zakrzywionymi pazurami umieszczonymi na kciukach. Zrywany pokarm plateozaur gromadził w workach policzkowych, które chroniły pokarm przed wypadaniem podczas żucia. Przeżuwane liście były zamieniane w papkę. Poszatkowana masa roślinna wędrowała do żołądka, gdzie była mielona przez gastrolity. Plateozaur aby zapewnić sobie wystarczającą ilość pokarmu, musiał być w ciągłym ruchu.
Plateozaur żył w stadach, które wędrowały w okresie późnego triasu przez północne obszary Laurazji. Plateozaury gromadziły się w stada, zapewniając sobie w ten sposób bezpieczeństwo przed drapieżnikami.
[edytuj] Historia odkryć
Skamieniałości plateozaura zostały znalezione w 1834 przez niemieckiego fizyka Johanna Friedricha Engelhardta w Heroldsbergu w Niemczech i opisane w 1837 przez niemieckiego paleontologa Hermana von Meyera.
W latach 1910–1930, w czasie wypraw paleontologicznych, zebrano pomiędzy 39 a 50 szkieletów należących do plateozaura, liliensterna i haltikozaura. Część z tych skamieniałości zaliczono do nowego gatunku, który nazwano Plateosaurus longiceps. Okaz ten został opisany w 1914 przez paleontologa Otto Jaekela.
[edytuj] Gatunki
- Plateosaurus engelhardti (Meyer, 1837)
- Plateosaurus longiceps (Jaekel, 1914)
[edytuj] Muzea
- American Museum of Natural History - Muzeum Historii Naturalnej w Nowym Jorku
- Senckenberg Nature Museum - muzeum we Frankfurcie
- State Museum of Natural History - muzeum w Stuttgarcie
- Museum der Universität Tübingen - muzeum przy Instytucie Archeologii Uniwersytetu w Tybindze
Przypisy
- ↑ Czas tytanów. W: Tim Haines: Wędrówki z dinozaurami. Warszawa: MUZA SA, 2000, s. 25. ISBN 83-7200-579-6.
[edytuj] Bibliografia
- Von Meyer, H. (1837). Mitteilung an Prof. Bronn (Plateosaurus engelhardti). Neues Jahrbuch für Geologie und Paläontologie 316.
- P. M. Galton. The prosauropod dinosaur Plateosaurus Meyer, 1837 (Saurischia: Sauropodomorpha; Upper Triassic). II. Notes on the referred species. Revue Paléobiologie, Genève 20(2):435-502 (2001)
- Bonnan M, Senter P. "Were the basal sauropodomorph dinosaurs Plateosaurus and Massospondylus habitual quadrupeds?"; pp. 139-155 in Barrett, P.M. and Batten, D.J. (red.), Evolution and Palaeobiology of Early Sauropodomorph Dinosaurs. Special Papers in Palaeontology 77 (2007)
[edytuj] Linki zewnętrzne
|
|||||||
|
|||||
| ONZ: Izrael najpierw ewakuował Palestyńczyków, a potem ich ostrzelał |
|
Przynajmniej 30 Palestyńczyków zginęło w Strefie Gazy w ostrzale domu, do którego zostali wcześniej ewakuowani przez izraelskich żołnierzy - wynika z raportu ONZ.
|
| "Nie myślałem, że minister się tak prostytuuje" |
|
Posłanka PiS Grażyna Gęsicka, wzywając rząd do odpowiedzialności za niewykorzystanie funduszy unijnych manipuluje opinią publiczną - ocenił w TVN24 poseł PO Janusz Palikot.
|
| Wypadek na drodze Wrocław-Legnica |
|
Jedna osoba została ranna w wyniku wypadku, do którego doszło w piątek wieczorem niedaleko miejscowości Mazurowice (Dolnośląskie). Droga krajowa nr 94 Wrocław - Legnica została całkowicie zablokowana.
|
| Omar Faris: Niech Izrael opuści nasze ziemie |
|
- Niech Izrael opuści nasze ziemie, a gwarantujemy, że ani jedna rakieta nie spadnie na ich ziemie - mówił przewodniczący Palestyńskiej Koalicji na rzecz Prawa do Powrotu Omar Faris, gość CZATerii w INTERIA.PL.
|
| Juszczenko: Konflikt gazowy był zaplanowany |
|
Ukraina pozwoli rosyjskim obserwatorom na wjazd na jej terytorium w celu nadzorowania tranzytu rosyjskiego gazu do Europy - poinformował prezydent Ukrainy Wiktor Juszczenko po spotkaniu z czeskim premierem Mirkiem Topolankiem w Kijowie.
|