Neville Chamberlain - Wiki

Neville Chamberlain

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj
Arthur Neville Chamberlain
Data i miejsce urodzenia 18 marca 1869
Birmingham
Data i miejsce śmierci 9 listopada 1940
Reading
Flaga Wielkiej Brytanii Premier Wielkiej Brytanii
Okres urzędowania od 28 maja 1937
do 10 maja 1940
Przynależność polityczna Partia Konserwatywna
Poprzednik Stanley Baldwin
Następca Winston Churchill
Kolekcja cytatów w Wikicytatach

Arthur Neville Chamberlain (ur. 18 marca 1869 w Birmingham, zm. 9 listopada 1940 w Reading, Berkshire) - brytyjski polityk, torysowski premier Wielkiej Brytanii w latach 1937-1940.

Pełnił funkcję Kanclerza Skarbu w latach 1923-1924 i później 1931-1937 i na tym stanowisku doprowadził do znacznego ożywienia gospodarczego, wprowadzając politykę niskiego oprocentowania i łatwo dostępnego kredytu. Plany reform socjalnych nie zostały zrealizowane, ze względu na wydatki wojskowe. Był także ministrem zdrowia w roku 1923, w latach 1924-1929 i potem w roku 1931, w czasie swojego urzędowania przeprowadził ustawy socjalne.

28 maja 1937 roku został premierem Wielkiej Brytanii. Jako premier prowadził politykę tzw. appeasementu (uspokojenia), która polegała na stosowaniu ustępstw w polityce wobec hitlerowskich Niemiec i sojusznika Włoch. Tą polityką kierował się Chamberlain w czasie negocjacji jakie prowadził we wrześniu 1938 roku z Hitlerem w Berchtesgaden i Bad Godesberg. Taktyka ta miała na celu zachowania pokoju w Europie za wszelką cenę, a także stworzenia przeciwwagi wobec zakusów stalinowskiego ZSRR na Europę zachodnią. Innym wytłumaczeniem jego polityki może być próba odsunięcia wojny Wielkiej Brytanii z Niemcami, ze względu na jej nieprzygotowanie do takiego konfliktu.

Zgodził się także podpisać układ monachijski oddający Niemcom część Czechosłowacji (tzw. Kraj Sudetów, niem. Sudetenland). Takie postępowanie mogło wówczas utwierdzić Hitlera w przekonaniu, że Wielka Brytania zachowa neutralność wobec wszelkich jego działań w Europie. Chamberlain nie odważył się na reakcję wobec hitlerowskiego pogwałcenia układu monachijskiego przez wkroczenie 15 marca 1939 Wehrmachtu do Pragi.

Po krytyce jego działań ze strony opozycji zmienił nieco kurs swojej polityki zagranicznej. Jednak działania te, jak wprowadzenie w kwietniu 1939 roku powszechnego obowiązku służby wojskowej, były spóźnione.

Wydaje się, że Chamberlain usiłował skierować niemiecką agresję na wschód i uniemożliwić zawarcie sojuszu między Polską i Niemcami. Z tego względu 31 marca 1939 roku ogłosił w parlamencie gwarancję niepodległości Polski. Było to zaskoczeniem nawet jego najbliższych współpracowników. Polsko-brytyjski traktat o wzajemnej pomocy zawarto 25 sierpnia 1939 roku. Po uderzeniu wojsk niemieckich na Polskę, rząd brytyjski 3 września wystosował ultimatum żądające zaprzestania agresji niemieckiej, a wobec jego odrzucenia wypowiedział wojnę III Rzeszy.

Po fiasku brytyjskiej ekspedycji w sprawie Norwegii zaatakowanej przez Niemców i wobec ostrej opozycji w parlamencie 10 maja 1940 roku zrezygnował ze stanowiska premiera, pozostając jednak w gabinecie Winstona Churchilla.

Wkrótce zachorował na raka żołądka. W lipcu 1940 roku był operowany, w październiku zrezygnował z zajmowanych stanowisk, a 9 listopada zmarł.

Spis treści

[edytuj] Wczesne lata życia i początki kariery politycznej

Był najstarszym synem z drugiego małżeństwa Josepha Chamberlaina, późniejszego ministra. Jego starszym bratem przyrodnim był inny konserwatywny polityk, Austen Chamberlain. Matka Neville'a zmarła przy porodzie w 1875 r. Wykształcenie odebrał w Rugby School. Interesował się botaniką (w późniejszych latach został członkiem Królewskiego Towarzystwa Ogrodniczego), ornitologią, wędkarstwem, muzyką i literaturą (w późniejszych przemówieniach często cytował Szekspira).

Po ukończeniu szkoły Neville kontynuował edukację w Mason Science College (późniejszy Uniwersytet Birmingham). Uzyskał tam tytuł naukowy z metalugrii i fizyki. Po studiach rozpoczął pracę w firmie rachunkowej. W 1890 r. Joseph Chamberlain, chcąc ratować finanse rodziny, postanowił założyć uprawę agawy sizalowej na Bahamach. Neville i Austen wyjechali do Ameryki, gdzie wybrali wyspę Andros jako teren na przyszłą plantację. Jednak z powodu niestabilnego środowiska uprawa została zlikwidowana w 1896 r. W kolejnych latach Neville był przewodniczącym wielu firm w Birmingham, m.in. Elliots i Hotskins.

Neville rozpoczął karierę polityczną w listopadzie 1911 r., kiedy to został wybrany do rady miasta Birmingham. Wkrótce został przewodniczącym miejskiej komisji planowania. W styczniu 1912 r. poślubił Anne Vere Cole i miał z nią dwoje dzieci - Dorothy Ethel i Francisa Neville'a. W 1913 r. stanął na czele komisji badającej stan miejskich budynków. W 1915 r. został burmistrzem Burmingham. Za czasów jego urzędowania powstała Birmingham Symphony Orchestra oraz Birmingham Municipal Bank. W 1916 r. Neville został ponownie wybrany burmistrzem, ale nie dokończył swojej drugiej kadencji.

[edytuj] Kariera polityczna

W grudniu 1916 r. Neville Chamberlain został dyrektorem Służby Narodowej. Na tym stanowisku odpowiadał za sprawne działanie przemysłu produkującego na potrzeby wojska. Zrezygnował z tego stanowiska w 1917 r. Wystartował w pierwszych powojennych wyborach parlamentarnych w 1918 r. i uzyskał mandat z okręgu Birmingham Ladywood. Odmówił objęcia stanowiska młodszego ministra w Ministerstwie Zdrowia i przez pierwsze 4 lata zasiadał w tylnych ławach Izby Gmin.

Niezadowolnenie większości konserwatywnych deputowanych z koalicyjnego rządu Lloyda George'a doprowadziło w październiku 1922 r. do upadku tego gabinetu. W konserwatywnym rządzie Andrew Bonar Lawa, Neville Chamberlain został poczmistrzem generalnym oraz członkiem Tajnej Rady. W 1923 r. został ministrem zdrowia i Paymaster-General. Później w tym samym roku Kanclerz Skarbu Stanley Baldwin został nowym premierem i Chamberlain zastąpił go na jego dotychczasowym stanowisku. Chamberlain sprawował je do upadku gabinetu w styczniu 1924 r.

Partia Konserwatywna powróciła do władzy jeszcze tym samym roku. W nowym gabinecie Chamberlain ponownie został ministrem zdrowia. Podczas wyborów parlamentarnych musiał stawić czoła kandydatowi laburzystów Oswaldowi Mosleyowi, z którym wygrał różnicą 77 głosów. W następnych wyborach Chamberlain wystartował już z okręgu Birmingham Edgbaston. Na stanowisku ministra Chamberlain zreformował samorząd lokalny oraz doprowadził do uchwalenia wielu ustaw socjalnych.

Konserwatyści przegrali wybory parlamentarne 1929 r. W 1930 r. Chamberlain został wybrany przewodniczącym Partii Konserwatywnej. Został również pierwszym przewodniczącym Conservative Research Department. Zaliczał się do grona najbliższych wspólpracowników lidera konserwatystów Stanleya Baldwina.

Narastający kryzys ekonomiczny skłonił premiera MacDonalda do zawarcia w 1931 r. koalicji z konserwatystami i liberałami. Rokowania, które doprowadziły do powstania rządu narodowego, ze strony Partii Konserwatywnej prowadził Chamberlain. W rządzie narodowym został on ministrem zdrowia. Po wyborach 1931 r. objął, po raz drugi w swojej karierze, tekę Kanclerza Skarbu. Na tym stanowisku udało mu się pokonać trudności gospodarcze i urządkować sytuację finansową kraju. W 1933 r. brał udział w konferencji w Lozannie, gdzie doszło do anulowania brytyjskiego długu wojennego.

[edytuj] Na czele rządu Jego Królewskiej Mości

Neville Chamberlain na lotnisku Heston po powrocie z Monachium

Po rezygnacji Baldwina w 1937 r. Chamberlain został jego następcą na stanowisku premiera. Nowy rząd przeprowadził wiele reform o charakterze socjalnym, m.in. przyznano robotnikom prawo do płatnego urlopu. Planowano również podwyższenie wieku opuszczania szkoły do 15 lat oraz reformę wymiaru sprawiedliwości w sprawach karnych. Reformy te nie doszły do skutku z powodu wybuchu II wojny światowej.

Polityka zagraniczna rządu Chamberlaina związana jest ściśle z próbami utrzymania pokoju wobec narastającego ekspansjonizmu hitlerowskich Niemiec. Chamberlain jeszcze jako Kanclerz Skarbu dał się poznać jako zwolennik pokojowej polityki. Sprzeciwiał się nałożeniu sankcji gospodarczych na Włochy po inwazji tego kraju na Abisynię, a także popierał politykę nieangażowania się w hiszpańską wojnę domową. Kiedy objął stanowisko premiera od początku zaczął prowadzić politykę appeasementu, która polegała na ustępstwach wobec Niemiec i Włoch za cenę zachowania pokoju.

Kiedy w marcu 1938 r. Niemcy dokonały Anschlussu Austrii, Wielka Brytania nie zareagowała. W kwietniu rząd brytyjski podpisał porozumienie z Włochami. Kiedy we wrześniu 1938 r. rozpoczął się kryzys sudecki, Chamberlain odwiedził Hitlera w Berchtesgaden oraz w Bad Godesberg. Od 28 do 30 września uczestniczył w konferencji w Monachium, na której postanowiono o oddaniu Niemcom Kraja Sudetów (niem. Sudetenland). Chamberlain uznał ten układ za swój wielki sukces. Po powrocie do kraju na lotnisku Heston nazwał zawarte tam porozumienie "pokojem dla naszych czasów". Odmiennego zdania był polityczny przeciwnik Chamberlaina, Winston Churchill, który powiedział: mieli do wyboru hańbę, albo wojnę. Wybrali hańbę, a wojnę dostaną i tak.

Po Monachium Chamberlain kontynuował politykę ustępstw. W lutym 1939 r. uznał dyktaturę Francisco Franco w Hiszpanii. Dopiero zajęcie przez Niemcy reszty Czechosłowacji w marcu 1939 r. zmusiło Chamberlaina do zajęcia twardszego stanowiska. Po inwazji Niemiec na Polskę 1 września 1939 r. Chamberlain wystosował do Niemiec ultimatum, a 3 września Wielka Brytania wypowiedziała wojnę III Rzeszy.

[edytuj] II wojna światowa

Opinia publiczna w Wielkiej Brytanii domagała się wojny już 1 września, ale Chamberlain zdecydował się czekać na deklarację ze strony Francji. Kiedy 2 września ogłosił w Izbie Gmin skierowanie ultimatum wobec Niemiec, spotkał się z krytyką nawet własnego zaplecza politycznego. Nieusatysfakcjonowany wystąpieniem premiera, były konserwatywny minister Leo Amery zawołał w kierunku jednego z liderów laburzystowskiej opozycji Arthura Greenwooda: Przemów w imieniu Anglii, Arthurze! ("Speak for England, Arthur!"). Główny whip rządowy, David Margesson, przekonał Chamberlaina, że rząd może upaść jeśli nie wypowie Niemocom wojny. Wypowiedzenie wojny nastąpiło 3 września.

Wraz z wypowiedzeniem wojny nastąpiła rekonstrukcja gabinetu. Powrócił doń m.in. krytyk Chamberlaina, Winston Churchill, który został pierwszym lordem Admiralicji. Nie powiodła się próba utworzenia szerszej koalicji, gdyż poparcia gabinetowi nie udzieliły zarówno Partia Pracy jak i Partia Liberalna.

Przez kolejnych 8 miesięcy na froncie zachodnim trwała tzw. "dziwna wojna", podczas której żadna z walczących stron nie prowadziła działań wojennych. Okres ten dla gabinetu Chamberlaina zaznaczył się narastającym konfliktem między reformatorsko nastawionym ministrem wojny Leslie'em Hore-Belishą, a szefem Imperialnego Sztabu Generalnego, lordem Gortem, który w efekcie doprowadził do dymisji ministra.

Rząd Chamberlaina zachował obojętność wobec wojny radziecko-fińskiej 1939-1940. Nimo nawoływań nie zdecydował się udzielić Finom militarnego wsparcia. Nie przyniosłu mu to żadnych negatywnych konsekwencji, podczas gdy we Francji nieudzielenie pomocy Finlandii doprowadziło w efekckie do upadku rządu Daladiera. Na interwencję Chamberlain zdobył się dopiero w kwietniu 1940 r. po inwazji Niemiec na Danię i Norwegię.

[edytuj] Rezygnacja

W maju 1940 r. pozycja rządu na brytyjskiej scenie politycznej pogorszyła się. 8 maja podczas głosowania nad kwestią norweską przeszło 40 konserwatywnych deputowanych opowiedziało się przeciwko rządowi. Mimo iż rząd wygrał to głosowanie Chamberlain rozpoczął rozmowy dotyczące koalicji z Partią Pracy oraz wskazania ewentualnego swojego następcy. Kandydatów było dwóch - Churchill oraz minister spraw zagranicznych lord Halifax.

Rząd Chamberlaina podało się do dymisji wieczorem 10 maja, po niemieckiej inwazji na Belgię, Holandię i Luksemburg. Premierem został Churchill, a Chamberlain otrzymał stanowisko Lorda Przewodniczącego Rady. Pozostał na tym stanowisku do swojej śmierci, która nastąpiła 9 listopada 1940 r. Jej przyczyną był rak jelita grubego.

[edytuj] Gabinety Neville'a Chamberlaina

[edytuj] Pierwszy gabinet, maj 1937 - wrzesień 1939

Zobacz więcej w osobnym artykule: pierwszy rząd Neville'a Chamberlaina.

Zmiany

  • luty 1938 r. - lord Halifax zastępuje Anthonyego Edena na stanowisko ministra spraw zagranicznych, lord Hailsham zastępuje lorda Halifaxa na stanowisku Lorda Przewodniczącego Rady, lord Maugham zastępuje Hailshama na stanowisku Lorda Kanclerza
  • marzec 1938 r. - lord Winterton, Kanclerz Księstwa Lancaster, wchodzi w skład gabinetu
  • maj 1938 r. - Malcolm MacDonald zastępuje Williama Ormsby-Gore'a na stanowisku ministra ds. kolonii, lord Stanley zastępuje MacDonalda na stanowisku ministra ds. dominiów, Kingsley Wood zastępuje lorda Swintona na stanowisku ministra lotnictwa, Walter Elliot zastępuje Wooda na stanowisku ministra zdrowia, John Colville zastępuje Elliota na stanowisku ministra ds. Szkocji
  • październik 1938 r. - lord Stanhope zastępuje Duffa Coopera na stanowisku pierwszego lorda Admiralicji, lord De La Warr zastępuje Stanhope'a na stanowisku przewodniczącego Rady Edukacji, John Anderson zastępuje De La Warra na stanowisku Lorda Tajnej Pieczęci, Malcolm MacDonald zastępuje lorda Stanleya na stanowisku ministra ds. dominiów, MacDonald pozostaje ministrem ds. kolonii, lord Runciman of Doxford zastępuje lorda Hailshama na stanowisku Lorda Przewodniczącego Rady
  • styczeń 1939 r. - Thomas Inskip zastępuje Malcolma MacDonalda na stanowisku ministra ds. dominiów, lord Chatfield zastępuje Inskipa na stanowisku ministra koordynacji obrony, William Morrison zastępuje lorda Wintertona na stanowisku Kanclerza Księstwa Lancaster, Reginald Dorman-Smith zastępuje Morrisona na stanowisku ministra rolnictwa
  • kwiecień 1939 r. - Leslie Burgin zostaje ministrem bez teki, jego następcą na stanowisku ministra transportu zostaje Euan Wallace
  • lipiec 1939 r. - Burgin zostaje ministrem zaopatrzenia

[edytuj] Drugi gabinet, wrzesień 1939 - maj 1940

Zobacz więcej w osobnym artykule: Drugi rząd Neville'a Chamberlaina.

Zmiany

  • styczeń 1940 r. - Oliver Stanley zastępuje Leslie'ego Hore-Belishę na stanowisku ministra wojny
  • kwiecień 1940 r. - Samuel Hoare zastępuje Kingleya Wooda na stanowisku ministra lotnictwa, Wood zastępuje Hoare'a na stanowisku Lorda Tajnej Pieczęci, lord Chatfield opuszcza gabinetu, stanowisku ministra koordynacji obrony zostaje zlikwidowane

[edytuj] Bibliografia

  • David Dilks, Neville Chamberlain, volume 1: Pioneering and Reform, 1869-1929, Cambridge University Press, 1984
  • David Dutton, Neville Chamberlain, Hodder Arnold, 2001
  • Keith Feiling, The Life of Neville Chamberlain, Macmillan & Co. Ltd, 1946
  • Martin Gilbert, The Roots of Appeasement, New American Library, 1966
  • Robert Self, Neville Chamberlain: A Biography, Ashgate, 2006

[edytuj] Linki zewnętrzne

p • d • e
Poczmistrze generalni Wielkiej Brytanii

Henry Bishop • Daniel O'Neill • Lady Chesterfield • Lord Arlington • Lord Rochester • John Wildman • John Evelyn • Lord Cornwallis of Eye • Lord Lovel • Everard Fawkener • Lord Trevor • Lord Egmont • Lord Hyde • Lord Grantham • Lord Hillsborough • Lord Stanwich • Lord le Despencer • Lord Carteret • Lord Foley • Lord Westmorland • Lord Chesterfield • Lord Leicester • Lord Auckland • Lord Buckinghamshire • Lord Chichester • Frederick Montagu • Książę Manchester • Książę Richmond • Lord Conyngham • Lord Maryborough • Lord Conyngham • Lord Lichfield • Lord Lowther • Lord St Germans • Lord Clanricarde • Lord Harwicke • Lord Canning • Książę Argyll • Lord Colchester • Lord Elgin • Lord Stanley of Alderley • Książę Montrose • Lord Hartington • William Monsell • Lyon Payfair • John Manners • Henry Fawcett • George Shaw-Lefevre • John Manners • Lord Wolverton • Henry Raikes • James Fergusson • Arnold Morley • Książę Norfolk • Lord Londonderry • Austen Chamberlain • Lord Stanley • Sydney Buxton • Herbert Samuel • Charles Hobhouse • Herbert Samuel • Joseph Pease • Albert Illingworth • Frederick Kellaway • Neville Chamberlain • William Joynson-Hicks • Laming Worthington-Evans • Vernon Hartshorn • William Mitchell-Thomson • Hastings Lees-Smith • Clement Attlee • William Ormsby-Gore • Kingsley Wood • George Tryon • William Morrison • Harry Crookshank • Lord Listowel • Wilfred Paling • Ness Edwards • Lord De La Warr • Charles Hill • Ernest Marples • Reginald Bevins • Tony Benn • Edward Short • Roy Mason • John Stonehouse

 
p • d • e
Ministrowie zdrowia Wielkiej Brytanii

W latach 1919-1968: Christopher Addison • Alfred Mond • Arthur Griffith-Boscawen • Neville Chamberlain • William Joynson-Hicks • John Wheatley • Neville Chamberlain • Arthur Greenwood • Neville Chamberlain • Hilton Young • Kingsley Wood • Walter Elliot • Malcolm MacDonald • Ernest Brown • Henry Willink • Aneurin Bevan • Hilary Marquand • Harry Crookshank • Iain Macleod • Robin Turton • Dennis Vosper • Derek Walker-Smith • Enoch Powell • Anthony Barber • Kenneth Robinson

Po 1988: Kenneth Clarke • William Waldegrave • Virginia Bottomley • Stephen Dorrell • Frank Dobson • Alan Milburn • John Reid • Patricia Hewitt • Alan Johnson

 
p • d • e
Paymaster-General

Henry Parnell • Edward Stanley • Edward Knatchbull • William Baring • Thomas Babington Macaulay • Lord Granville • Lord Stanley of Alderley • Lord Colchester • Lord Stanley of Alderley • Edward Pleydell-Bouverie • Robert Lowe • Lord Donoughmore • Lord Lovaine • James Wilson • William Cowper • William Hutt • George Goschen • William Monsell • Stephen Cave • Lord Dufferin • Hugh Childers • William Adam • Stephen Cave • Lord Wolverton • Lord Beauchamp • Lord Thurlow • Lord Beauchamp • Lord Brownlow • Lord Jersey • Lord Windsor • Charles Seale-Hayne • Lord Hopetoun • Książę Marlborough • Savile Crossley • Lord Southwark • Lord Ashby St. Ledgers • Lord Strachie • Lord Newton • Arthur Henderson • Joseph Compton-Rickett • John Tudor Walters • Neville Chamberlain • William Joynson-Hicks • Archibald Boyd-Carpenter • Harry Gosling • Książę Sutherland • Lord Onslow • Lord Arnold • John Tudor Walters • Lord Rochester • Lord Hutchison • Lord Munster • Lord Winterton • Lord Cranborne • Lord Hankey • William Jowitt • Lord Cherwell • Arthur Greenwood • Hilary Marquand • Lord Addison • Lord Macdonald • Lord Cherwell • Lord Selkirk • Walter Monckton • Reginald Maudling • Lord Mills • Henry Brooke • John Boyd-Carpenter • George Wigg • Lord Shackleton • Judith Hart • Harold Lever • Lord Eccles • Maurice Macmillan • Edmund Dell • Shirley Williams • Angus Maude • Francis Pym • Cecil Parkinson • John Gummer • Kenneth Clarke • Peter Brooke • Lord Caithness • Richard Ryder • Lord Belstead • John Cope • David Heathcoat-Amory • David Willetts • Michael Bates • Geoffrey Robinson • Dawn Primarolo • Tessa Jowell

 
p • d • e
Kanclerze Skarbu

John Baker • Walter Mildmay • John Fortescue • Lord Dunbar • Julius Caesar • Fulke Greville • Richard Weston • Lord Barrett • Lord Cottington • Lord Culpepper • Edward Hyde • Lord Shaftesbury • John Duncombe • John Ernle • Lord Delamere • Richard Hampden • Charles Montagu • John Smith • Lord Carleton • John Smith • Robert Harley • Robert Benson • William Wyndham • Richard Onslow • Robert Walpole • Lord Stanhope • John Aislabie • John Pratt • Robert Walpole • Samuel Sandys • Henry Pelham • William Lee • Henry Bilson Legge • George Lyttelton • Henry Bilson Legge • Lord Mansfield • Henry Bilson Legge • Lord Barrington • Francis Dashwood • George Grenville • William Dowdeswell • Charles Townshend • Lord North • John Cavendish • William Pitt Młodszy • John Cavendish • William Pitt Młodszy • Henry Addington • William Pitt Młodszy • Henry Petty • Spencer Perceval • Nicholas Vansittart • Frederick Robinson • George Canning • Lord Tenterden • John Charles Herries • Henry Goulburn • Lord Althorp • Lord Denman • Robert Peel • Thomas Spring Rice • Francis Baring • Henry Goulburn • Charles Wood • Benjamin Disraeli • William Ewart Gladstone • George Cornewall Lewis • Benjamin Disraeli • William Ewart Gladstone • Benjamin Disraeli • George Ward Hunt • Robert Lowe • William Ewart Gladstone • Stafford Northcote • William Ewart Gladstone • Hugh Childers • Michael Hicks-Beach • William Vernon Harcourt • Randolph Churchill • George Goschen • William Vernon Harcourt • Michael Hicks-Beach • Charles Ritchie • Austen Chamberlain • Herbert Henry Asquith • David Lloyd George • Reginald McKenna • Andrew Bonar Law • Austen Chamberlain • Robert Horne • Stanley Baldwin • Neville Chamberlain • Philip Snowden • Winston Churchill • Philip Snowden • Neville Chamberlain • John Simon • Kingsley Wood • John Anderson • Hugh Dalton • Stafford Cripps • Hugh Gaitskell • Rab Butler • Harold Macmillan • Peter Thorneycroft • Derick Heathcoat-Amory • Selwyn Lloyd • Reginald Maudling • James Callaghan • Roy Jenkins • Iain Macleod • Anthony Barber • Denis Healey • Geoffrey Howe • Nigel Lawson • John Major • Norman Lamont • Kenneth Clarke • Gordon Brown • Alistair Darling

 
p • d • e
Premierzy Wielkiej Brytanii
Flaga Wielkiej Brytanii

Robert Walpole • Lord Wilmington • Henry Pelham • Książę Newcastle • Książę Devonshire • Książę Newcastle • Lord Bute • George Grenville • Lord Rockingham • Lord Chatham • Książę Grafton • Lord North • Lord Rockingham • Lord Shelburne • Książę Portland • William Pitt Młodszy • Henry Addington • William Pitt Młodszy • Lord Grenville • Książę Portland • Spencer Perceval • Lord Liverpool • George Canning • Lord Goderich • Książę Wellington • Lord Grey • Lord Melbourne • Książę Wellington • Robert Peel • Lord Melbourne • Robert Peel • John Russell • Lord Derby • Lord Aberdeen • Lord Palmerston • Lord Derby • Lord Palmerston • Lord Russell • Lord Derby • Benjamin Disraeli • William Ewart Gladstone • Lord Beaconsfield • William Ewart Gladstone • Lord Salisbury • William Ewart Gladstone • Lord Salisbury • William Ewart Gladstone • Lord Rosebery • Lord Salisbury • Arthur Balfour • Henry Campbell-Bannerman • Herbert Henry Asquith • David Lloyd George • Andrew Bonar Law • Stanley Baldwin • Ramsay MacDonald • Stanley Baldwin • Ramsay MacDonald • Stanley Baldwin • Neville Chamberlain • Winston Churchill • Clement Attlee • Winston Churchill • Anthony Eden • Harold Macmillan • Alec Douglas-Home • Harold Wilson • Edward Heath • Harold Wilson • James Callaghan • Margaret Thatcher • John Major • Tony Blair • Gordon Brown

 
p • d • e
Przewodniczący Izby Gmin

Robert Walpole • Samuel Sandys • Henry Pelham • Thomas Robinson • Henry Fox • William Pitt Starszy • George Grenville • Henry Fox •